Thông tin về một căn nhà 7 tầng tại P.25, Q.Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh bị nghiêng 0,7m khi chưa hoàn tất vừa qua khiến những ai có ý định xây nhà trong mùa xây dựng sắp tới không thể không quan tâm. Chuyện nền nhà bị lún, tường nứt, chi phí phát sinh... trong xây dựng là các vấn đề mà người định xây nhà phải đau đầu tính toán để có được căn nhà như ý.

Làm nhà, không thể thiếu kiến trúc sư

Chị Nguyễn Thị Hoa, nhà ở Bình Định, đang lo mất ăn mất ngủ vì khoản nợ gần 50 triệu đồng sau khi xây nhà xong. Chị kể: "Theo tính toán của hai vợ chồng, mình chỉ xây căn nhà trệt, không lầu nhưng đổ bê tông sẵn để sau này có tiền thì làm tiếp, như vậy dự kiến chỉ khoảng 100 triệu đồng. Ai ngờ sau khi làm xong, tính ra hết gần 150 triệu đồng. Lúc đầu thằng em nói thuê kiến trúc sư (KTS) tư vấn trước cho thì không chịu, vì nghĩ mình không làm phức tạp. Biết vậy nghe lời nó...". Đó là một trong những trường hợp xây nhà và giao khoán hết cho nhà thầu, phương thức khá phổ biến trong xây dựng dân dụng hiện nay. Dù vậy, ở những đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh... hiện nay, nhu cầu tư vấn thiết kế để xây dựng nhà cũng đang tăng nhanh. Theo KTS Nguyễn Văn Châu, Giám đốc Công ty Tư vấn thiết kế và xây dựng Tỷ Lệ Vàng có trụ sở ở TP.HCM, khi xây nhà nhiều người nghĩ đơn giản việc cần làm chỉ là đến Phòng Quản lý đô thị xin giấy phép xây dựng, rồi thì kêu nhà thầu thi công. "Chủ nhà đã bỏ qua phần thiết kế kỹ thuật. Tuy nhiên, đến lúc nhà xây xong thì không hoàn công được vì sai giấy phép... Đó là chưa nói đến những khoản chi phí phát sinh trong quá trình xây dựng mà không có cơ sở để kiểm chứng", KTS Châu nói. Nếu chủ nhà có tham khảo qua KTS, thì những sai sót tương tự có thể tránh được, đồng thời tiết kiệm được vật liệu xây dựng, thời gian cũng như chi phí để khắc phục hậu quả sau đó - đây là chuyện rất dễ xảy ra. KTS Châu ví dụ: "Một chủ nhà ở Q.6 đến công ty để đặt tư vấn thiết kế cho ngôi nhà có diện tích đất dưới 40m2 vì đã xin giấy phép xây dựng rồi. Tuy nhiên, trong giấy phép lại không chừa lỗ thông thoáng cho ngôi nhà. Do đó, KTS phải tư vấn lại, có chỉnh sửa để chừa lỗ thông thoáng và sau đó chủ nhà phải làm thủ tục xin sửa giấy phép xây dựng". Rõ ràng trong trường hợp này, nếu như có sự tư vấn từ trước sẽ không mất thêm thời gian làm thủ tục.

Theo kinh nghiệm của nhiều người từng xây nhà, KTS đóng một vai trò không thể thiếu khi bạn muốn có một ngôi nhà đẹp, vừa túi tiền của mình. Quan trọng nhất là bảng tổng dự toán trong hồ sơ thiết kế cho phép chủ nhà tính toán và kiểm soát được tất cả chi phí vật liệu, trang thiết bị trong quá trình xây dựng, kể cả khi không có KTS để giám sát.
Ông Năm ở Củ Chi - ngồi rung đùi trong căn nhà vừa xây xong trước Tết Ất Dậu - sung sướng kể: "Tôi thật sự không biết gì, xuống thành phố tìm đến địa chỉ của một công ty tư vấn thiết kế xây dựng đăng trên báo. Sau đó, KTS thiết kế cho tôi xem mẫu nhà và toàn bộ chi phí, tôi đồng ý và chọn luôn công ty này thi công. Khi bàn giao, bạn bè, hàng xóm đều khen nức nở và có nhiều người cũng nhờ tôi chỉ giùm địa chỉ KTS này để làm cho họ một cái nhà giống như mình. Được khen là tôi thấy khoái rồi và khoái luôn cả ông KTS nữa".
KTS Trần Thái Sơn - Giám đốc chi nhánh Thiết kế - xây dựng và phát triển nhà Hoàng Quân - cho biết: "Điều quan trọng nhất để quyết định cho ngôi nhà đạt được sự thích dụng, bền vững, thẩm mỹ và kinh tế là tay nghề và cái tâm của KTS. Do đó nếu chủ nhà chọn được công ty tư vấn thiết kế có uy tín, có kinh nghiệm thì sẽ đỡ đau đầu hơn trong quá trình xây dựng". KTS có kinh nghiệm cũng sẽ là người nắm bắt được ý đồ, sở thích và nhu cầu của chủ nhà để có một kiến trúc hoàn chỉnh và phù hợp. "Nếu không tư vấn kỹ, ví dụ nhà có người già mà mình thiết kế phòng ở dưới đất thì cũng không phù hợp do bị ồn, nhà có trẻ nít thì phải có lan can...", KTS Sơn nói.

Chi phí cho dịch vụ tư vấn thiết kế theo quy định của Nhà nước trung bình là 3% tổng dự toán công trình. Ngoài ra, vẫn có đơn vị tính chi phí theo diện tích như 60.000-80.000 đồng/m2 (nhà phố) hoặc 80.000 - 120.000 đồng/m2 (nhà biệt thự).

Chọn nhà thầu uy tín

Hiện nay, nhiều công ty tư vấn thiết kế hiện nay kiêm luôn phần thầu xây dựng. Theo KTS Nguyễn Văn Châu, điều này sẽ giúp ngôi nhà từ ý tưởng của KTS trở thành sản phẩm hoàn hảo như mong muốn. Ngôi nhà được xem là "đứa con" của KTS nên dù không được thuê giám sát trong quá trình thi công, nhiều KTS vẫn dành thời gian để xem xét và hướng dẫn nhà thầu khi thực hiện những hạng mục hay chi tiết quan trọng của ngôi nhà. "Điều quan trọng nhất vẫn là để đứa con của mình nó ra dáng, tránh trường hợp... không giống ai" - KTS Châu nói.

Tất nhiên, cũng không ít trường hợp chủ đầu tư thuê tư vấn thiết kế riêng, nhà thầu xây dựng riêng. KTS Châu nhấn mạnh: "Khi đó, chủ nhà nên có những buổi làm việc trực tiếp có đủ KTS, nhà thầu thi công để cùng bàn bạc, thống nhất ý kiến trước khi bắt đầu thực hiện công việc. Trong quá trình thi công, nếu có bất đồng ý kiến thì nhà tư vấn sẽ giải thích hoặc tiếp thu những ý kiến hợp lý của nhà thầu. Khi chủ nhà muốn có sự thay đổi nào đó thì cũng nên hỏi ý kiến của nhà tư vấn".

Nhà thầu uy tín, có kinh nghiệm không những nắm được toàn bộ ý tưởng trong phần thiết kế của KTS, mà còn tính toán được chi phí nhân công, nguyên vật liệu và sắp xếp công việc hợp lý để thời gian thực hiện không kéo dài và đảm bảo phần lợi nhuận của mình. Thông thường, mức lợi nhuận của nhà thầu đạt khoảng 5-10% tổng dự toán. Khi ký hợp đồng với nhà thầu, phần chi phí cũng được dựa trên bảng dự toán của nhà thiết kế. Những nhà thầu có kinh nghiệm trước khi ký hợp đồng đều có tính đến phần trượt giá về vật tư. Ông Tuấn - một chủ thầu tư nhân - cho biết: "Nhận thầu theo thiết kế có sẵn, nếu giá vật tư, trang thiết bị tăng lên thì mình cũng phải chịu. Do vậy mình cũng phải xem xét giá cả trên thị trường và tính đến những tình huống như thế để không bị lỗ". Ông Tuấn cũng cho biết: "Thị trường vật liệu xây dựng, đồ trang trí nội thất hiện nay khá phong phú và giá cả mang tính cạnh tranh cao. Chủ thầu không dễ ăn gian vật tư như thời cách nay mười năm, mười mấy năm trước. Theo hồ sơ thiết kế, số lượng vật liệu, vật tư được tính chi tiết đến từng cm2. Trong bảng dự toán, chủng loại và giá cả vật tư cũng được liệt kê và chủ nhà đều có thể tham khảo tại các cửa hàng". Với nhà thầu có uy tín, hồ sơ thiết kế càng chi tiết, càng rõ ràng thì càng dễ thực hiện. Ví dụ trong hồ sơ thiết kế của Công ty Tỷ Lệ Vàng, bảng dự toán thi công cho một căn nhà trên đường Trần Kế Xương, Q.Phú Nhuận ghi rõ: "Gạch ceramic 20x20 cm, khối lượng là 129.297m2, đơn giá 72.000 đồng, tổng cộng 9.309.434 đồng...". Rõ ràng, chủ nhà hoàn toàn có thể kiểm tra được nếu khối lượng thi công tăng hay giảm. Chi phí cho nhân công hiện nay cũng cao hơn cuối năm trước, khoảng 380.000 - 500.000 đồng/m2 tùy theo hình thức ngôi nhà.

Trong quá trình xây dựng, những phần quan trọng như đổ bê tông, sàn, hoàn thiện... thì KTS sẽ giám sát, xem xét. Tuy nhiên những chi tiết như lan can, lát gạch trang trí... thì trên bản vẽ không thể hiện hết được. Do vậy, "nếu nhà thầu có kinh nghiệm hoặc có khiếu thẩm mỹ họ sẽ thể hiện được những chi tiết này hoàn hảo hơn, tinh xảo hơn những người còn non tay nghề" - KTS Trần Thái Sơn nói.

Những chủ nhà thuê công ty tư vấn, thiết kế và xây dựng trọn gói từ A đến Z, thì những công ty có uy tín cũng sẽ đảm bảo "chìa khóa trao tay" một sản phẩm hoàn hảo, đúng tiêu chuẩn. Và tất nhiên, khi đã chọn tư vấn thiết kế hay nhà thầu, thì theo các KTS, chủ đầu tư nên đặt niềm tin vào người mình đã chọn để công việc được suôn sẻ.

                                                                                                Theo Thanh nien online